Werk

Sic transit gloria mundi

Sic transit gloria mundi is de aankondiging van een “monument voor het einde van de westerse hegemonie”.

Een bouwplaats, informatiecentrum en souvenirwinkel zetten de bezoeker aan zich een idee te vormen van het fictieve monument en, in het verlengde daarvan, van een tijd waarin het westen minder dominant is in de wereld. Het ontwerp, een monumentaal marmeren standbeeld van een gevallen witte man, vraagt de bezoeker ook zijn eigen machtspositie te heroverwegen.

Een hoge houten schutting zondert de bouwplaats af van de stad, het is een invasief gebaar, de stadsbewoner wordt buitengesloten. Dit wordt versterkt door reclameposters in de Arabische, Russische en Chinese taal. Alleen wanneer de voorbijganger het bezoekerscentrum betreedt, heeft hij zicht op de bouwplaats; hij ziet hoe niet-westerse bouwvakkers in een zich eindeloos herhalende choreografie bezig lijken met de bouw en het neerhalen van het standbeeld. Het enige dat aan het monument lijkt te herinneren is een grote witte hand die voortdurend wordt verplaatst.

Een ‘artist impression’, een digitale animatie en schaalmodel bieden de bezoeker inzicht in het ontwerp. Een tekst en foto’s contextualiseren het gesuggereerde monument. De souvenirwinkel installeert het idee dat iedere ondergang uiteindelijk ook weer leidt tot kapitaalverschaffing elders. Het totaal aan elementen laat de kijker meanderen tussen ironie en ernst. Het blijft ambigue of we de geschetste neergang zouden moeten wensen, vrezen of omarmen.

De titel (Latijn voor “Zo passeert de wereldse grootsheid”) is de zin die in het verleden werd geroepen wanneer een nieuwe paus werd aangesteld.

Sic transit gloria mundi is de aankondiging van een “monument voor het einde van de westerse hegemonie”.

Een bouwplaats, informatiecentrum en souvenirwinkel zetten de bezoeker aan zich een idee te vormen van het fictieve monument en, in het verlengde daarvan, van een tijd waarin het westen minder dominant is in de wereld. Het ontwerp, een monumentaal marmeren standbeeld van een gevallen witte man, vraagt de bezoeker ook zijn eigen machtspositie te heroverwegen.

Een hoge houten schutting zondert de bouwplaats af van de stad, het is een invasief gebaar, de stadsbewoner wordt buitengesloten. Dit wordt versterkt door reclameposters in de Arabische, Russische en Chinese taal. Alleen wanneer de voorbijganger het bezoekerscentrum betreedt, heeft hij zicht op de bouwplaats; hij ziet hoe niet-westerse bouwvakkers in een zich eindeloos herhalende choreografie bezig lijken met de bouw en het neerhalen van het standbeeld. Het enige dat aan het monument lijkt te herinneren is een grote witte hand die voortdurend wordt verplaatst.

Een ‘artist impression’, een digitale animatie en schaalmodel bieden de bezoeker inzicht in het ontwerp. Een tekst en foto’s contextualiseren het gesuggereerde monument. De souvenirwinkel installeert het idee dat iedere ondergang uiteindelijk ook weer leidt tot kapitaalverschaffing elders. Het totaal aan elementen laat de kijker meanderen tussen ironie en ernst. Het blijft ambigue of we de geschetste neergang zouden moeten wensen, vrezen of omarmen.

De titel (Latijn voor “Zo passeert de wereldse grootsheid”) is de zin die in het verleden werd geroepen wanneer een nieuwe paus werd aangesteld.

Video

Sic transit gloria mundi (2018)

Pers

"De bouwplaats is een metafoor om gezamenlijk een voorstelling te kunnen maken van onze toekomst"

Luuk Heezen sprak met Dries in een radiouitzending van SPRING en Mr. Motley in de Schouwburg van Utrecht (25-05-2018)bekijk het interview met Dries

"Mooi, hoe de GeenStijl-lezer precies de angst verwoordt die Verhoeven zo vernuftig aanzwengelt. Hoe zou de reaguurder het vinden dat juist hij dit kunstwerk zo zijn waarde verleent?"

'Hoe GeenStijl-reaguurders dit kunstwerk zijn waarde verlenen. Stelling: we mogen GeenStijl ook weleens dankbaar zijn'. Herien Wensink in De Volkskrant (24-05-2018).lees de column

"Het kunstwerk confronteert ons dat we niet als decadente, zelfvoldane, schreeuwende individuen ons zogenaamde comfortabele leventje kunnen blijven leiden. Want dan worden we weggevaagd."

'Sic Transit Gloria Mundi'. Ben van den Burg in zijn podcast voor BNR Radio (25-05-2018).luister / lees de podcast

"Verhoeven laat ons stilstaan bij 'onze' nieuwe positie in de wereld, waarbij de kracht 'm vooral zit in de ironie en de speelse wijze waarop hij dat doet."

'Speelse prikkels om dingen eens anders te zien' Sander Hiskemuller in Trouw (23-05-2018).lees het artikel

"Het zijn deze details die de subtiliteit laten zien van deze interventie. (...) choquerend is het contrast op de Neude. Buiten de muren konden we de welgestelde, uitbundige terrasbezoekers gade slaan, binnen de verstilde acties van de mannen op de bouwplaats. De wereld van nu in een Neudedop."

'De wereld in een notendop' door Moos van den Broek voor Theaterkrant.nl (26-05-2018).lees de recensie

"Verhoeven heeft niet veel meer dan een bouwschutting en een bouwbord nodig om een heel volksdeel met zijn eigen haat en doodsangst te confronteren."

'Geenstijl trapt in gehaaide provocatie van Dries Verhoeven.' Wijbrand Schaap op Cultuurpers.nl (22-05-2018).lees het artikel

achtergrond en publieke ontvangst

Online ontstond weerstand tegen het werk, het gebruik van de publieke ruimte en de publiciteitsuitingen (o.a. het gebruik van Arabische taal in de publieke ruimte), vooral uit politiek rechtse hoek. Ook verscheen een aantal artikelen die een kritisch licht wierpen op die weerstand. Een overzicht van weblogs en -sites:

‘Arabische tekst in 030 viert de moord op Fortuyn’ – Geen Stijl

lees hier

‘Theaterstuk Dries Verhoeven op Utrechts plein roept vraag op van wie de openbare ruimte is. Van private partijen of de samenleving?’ – George Knight

lees hier

‘Deze brutale kunstwerken maakten mensen woedend’ – CJP

lees hier

‘Utrecht: Kunstwerk feiert den Untergang des Abendlandes und den Einzug des Islam!’ – Journalistenwatch

lees hier (in het Duits)

‘Monument in celebration of the decline of Western culture’ – US Message Board

lees hier (in het Engels)

schaalmodel te koop

Het schaalmodel dat op de bouwplaats kon worden gekocht, is te bestellen. Voor 19,95 euro (inclusief bezorgkosten) krijg je het gipsen afgietsel thuis bezorgd.

schaalmodel – 21 x 15,5 x 9cm

Geïnteresseerd? Stuur een mail naar info@driesverhoeven.com.

Credits

productie Studio Dries Verhoeven

dramaturgie Hella Godee

animatie JA arquitectura

artistieke assistentie / stage Alex Avgud, Tanja Becher, Tammie Kang & Marte Boneschansker

3D model Persi Ioannidou

maquette Studio Roel Huisman

gips team Pénélope Hémon, Nadine Westveer-De Mul, Anastasia Polychronidou

bouwplaats Arthur van der Laaken, Peer Thielen, Francois Duquesnoy

fotografie Willem Popelier

video Thorsten Alofs

Met dank aan Man met de Hamer (Maarten Smids)

 

Sic transit gloria mundi werd gemaakt in coproductie met SPRING Festival Utrecht (NL).