Voor Homo Desperatus verandert Dries Verhoeven het museum in een levend diorama van catastrofes. In vierenveertig vitrines worden minutieus vervaardigde schaalmodellen van rampgebieden tentoongesteld, zoals een ingestorte kledingfabriek in Bangladesh, het gevangenenkamp Guantanamo Bay en de verwoeste kernreactor in Fukushima. Elk miniatuurlandschap bevat de sporen van rampspoed, ineenstorting of menselijke wreedheid.

Maar de ruïnes zijn niet leeg. In elke vitrine leeft een kolonie mieren – in totaal meer dan 70.000 – die met hun onvermoeibare doelmatigheid hun dagelijkse bezigheden verrichten. Ze graven tunnels door het puin, bouwen hun thuis in gevangeniscellen en zoeken naar voedsel op radioactief terrein. Kleine camera’s in de schaalmodellen zenden beelden naar een scherm in de tentoonstellingsruimte. De bezoeker zoomt in en uit, tussen analytische afstand en emotionele betrokkenheid bij het lijden van de diersoort mens, hier gerepresenteerd door de mier.

Wat ontstaat is een eigenaardige intimiteit: bezoekers projecteren gevoelens van medeleven op insecten die daarbij volkomen onverschillig blijven. Vergelijkbaar met het werk Guilty Landscapes bevraagt Verhoeven hoe het gemedieerde beeld subjecten tot slachtoffer maakt, zonder dat zij zich als zodanig kenbaar hebben gemaakt. Het herinnert ons eraan hoe gemakkelijk de camera een catastrofe tot spektakel maakt, en hoe empathie het resultaat is van projectie. 

De doelmatige ijver van de mieren spiegelt hoe mensen, soms met de moed der wanhoop, hun lijden proberen te beteugelen. Maar ook het verschil tussen mier en mens krijgt betekenis. Waar mensen wanhopen, volharden mieren: zij zijn niet belast met ideologie of angst. De enkele mier wordt moeiteloos opgeofferd voor het voortbestaan van de soort. Door politieke en ecologische crises in het licht te zien van niet-menselijke veerkracht, creëert Homo Desperatus een onverwacht gevoel van hoop, leven is altijd mogelijk.  

De eens bewoonde vitrines zijn nu onderdeel van de permanente collectie van de Verbeke Foundation (Kemzeke, België). De videoregistratie van de installatie wordt tegenwoordig autonoom vertoond.