Werk

Niemandsland

Twintig toeschouwers wachten op twintig gidsen met een buitenlandse achtergrond in de hal van een station. De toeschouwer volgt een van de migranten op zijn wandeling door de stad. Op zijn koptelefoon hoort hij scenario’s voor een mogelijk gesprek, de verhalen over het mogelijke leven van zijn zwijgende gids.

lees meer

Gaandeweg realiseert de toeschouwer dat de teksten die hij hoort elkaar tegenspreken; uitgangspunt is niet het onthullen van de ware identiteit van de gids, maar eerder het ontleden van de blik van de toeschouwer: Welke verhalen verlangt hij te projecteren, welke details zijn ongeloofwaardig, en waarom? Welk verhaal is te gruwelijk om te willen zien in de ogen van je buitenlandse gids? De zwijgende gids wordt gedurende de wandeling meer en meer een projectievlak voor de gedachten van de toeschouwer. Het stelt het de vraag of de blik op vreemdelingen en onze positie in het politiek maatschappelijke debat gebaseerd is op sociaal wenselijke aannames of op een daadwerkelijke ontmoeting.

Geregeld horen toeschouwer en gids dezelfde muziek. De gids beweegt en playbackt op deze muziek. Als de routes van de verschillende gidsen op een bepaald moment weer bij elkaar komen en zij allemaal exact op deze muziek bewegen, lijkt de wijk te zijn veranderd in een filmset. De grens tussen realiteit en fictie vervaagt.

De voorstelling eindigt in een camera obscura die is opgesteld op een braakliggend veld. De toeschouwer ziet op de wanden van zijn camera obscura nog een keer het gezicht van zijn gids geprojecteerd, waarna deze aan de einder verdwijnt. De werkelijke identiteit van de gids wordt nooit onthuld.

Video

Niemandsland (2008)

Pers

"Van een onbekende voorbijganger verandert mijn gids in een mens die ik wil leren kennen. (…) Verhoeven maakt mensen van wie anders figuranten blijven in het Achtuurjournaal. De manier waarop hij dat doet, is confronterend, intiem en poëtisch."

'Intieme tocht als poëtisch theater', Joukje Akveld voor Parool (29-09-2012)lees de recensie

"Niemandsland is spannend, ontroerend en bijzonder theater, van het overdonderende begin in een Utrechtse stationshal waar de tijd even stil lijkt te staan tot het poëtische slot. En belangrijk bovendien in deze tijd van botte polarisatie."

'Zijn naam is Reza', Robbert van Heuven in Trouw (05-06-2008)lees de recensie

"Niemandsland is (...) ontroerend intiem."

'Ontroerend intiem', Marijn van der Jagt in Vrij Nederland (26-06-2008)lees de recensie

"What is theatre? This is what you wonder as you raise a flag of Rwanda. Or on the following night, when you follow in the footsteps of Dourand from Afghanistan through the streets of Athens. ‘No man’s land’ makes you wonder if you have become a spectator in the life of ‘others’, or for a moment the protagonist of their lives."

Stella Harami voor Eleytheros Typos (03-05-2014)lees de recensie (in het Grieks)

"It is not the form - if we can speak about ‘No man’s land’ with such terminology – but an incredible text and dramaturgy, created from interviews with immigrant participants, that achieves to be quiet and simple, and at the same time to pass like a blade through my mind and soul."

E. Marinou voor Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ (05-05-2014)lees de recensie (in het Grieks)

Achtergrond en publieke ontvangst

VSCD Juryrapport

In 2008 ontving Verhoeven de VSCD Mimeprijs voor Niemandsland en U bevindt zich hier.

lees het juryrapport

ervaringen van het publiek

Bezoekers praten twee jaar na hun ervaring van Niemandsland over het project.

bekijk de video

Niemandsland in Athene

Van de editie in Athene (mei 2014) is een registratie gemaakt.

bekijk de registratie

5 jaar Niemandsland

In een analyse voor Theatermaker, ‘Vijf jaar dwalen door Niemandsland’, stelt Robbert van Heuven de vraag wat een jarenlange internationale tour doet met een voorstelling.

lees het artikel

Credits

regie, tekst Dries Verhoeven

lokale regie Marjolein Frijling (2013 en 2014)

regie-assistentie Hannah van Wieringen (2008), Bart van de Woestijne (2013 en 2014)

dramaturgie Judith Blankenberg (2008)

sound design Arnoud Traa

techniek Kas van Huisstede (2012), Roel Evenhuis (2014)

fotografie Stavros Petropoulos en Maarten van Haaff

stemmen Malou Gorter (2008) Bart Klever, Ria Marks (2013), Adam Fields (2013) met medewerking van 20 gidsen

in coproductie met Huis en Festival aan de Werf (2008), Theaterformen (2009), VEO (2010), HAU Hebbel am Ufer (2009), Stadsschouwburg Amsterdam/Frascati (2012), Call of the Mall (2013), Münchner Kammerspiele (2014) en Onassis Cultural Center (2014)

geïnspireerd op ‘Please don’t leave me’ van Roos van Geffen