Over

Portret door Sjoerd Kelderman

Dries Verhoeven (1976 Oosterhout, Nederland) is theatermaker en beeldend kunstenaar.

Hij maakt installaties, performances en happenings in musea, op locatie en in de openbare ruimte van een stad. Op de grens tussen performance- en installatiekunst zet hij de verhoudingen tussen toeschouwers, performers, alledaagse werkelijkheid en kunst op scherp. De toeschouwer wordt direct betrokken bij het werk of krijgt de mogelijkheid om zijn eigen ervaring te sturen.

In zijn werk markeert Verhoeven aspecten van de sociaal maatschappelijke realiteit waarin we leven. Het gaat hem niet om het overdragen van een stelling ten opzichte van die realiteit, maar veel meer om het activeren van het denken van de kijker, de aansporing tot kritische reflectie. Hij hoopt twijfel te zaaien over de dominante systemen die ons leven en denken ongemerkt bepalen. De laatste jaren waren het onder andere het huidige crisis-denken en de invloed van digitale media op intermenselijke verhoudingen die de aanleiding vormden voor een werk.

lees meer

In zijn vroegere ervaringsvoorstellingen werkte Verhoeven samen met uitzonderlijke mensen: jonge kinderen, hoogbejaarden (Lege handen 2010), blinden (Donkere Kamer 2011) of mensen met een vluchtelingenachtergrond (Niemandsland 2008). De bezoeker werd uitgedaagd om zijn eigen wereld te beschouwen vanuit een radicaal ander perspectief.

Vaak is een ontworpen of bestaande ruimte betekenisdrager van het werk. Zo realiseerde Verhoeven voor de installatie-voorstelling U bevindt zich hier (2007) een hotel voor dertig bezoekers. Iedere bezoeker ligt alleen in een kamer op een bed. Via een spiegelplafond van 400 m2 krijgt hij zicht op de andere toeschouwers. De hotel-installatie fungeert als model voor het ‘collectieve alleen zijn’ in de moderne stad.

In de barokke begrafenismis De Uitvaart (2014) dragen toeschouwers verdwenen onderdelen van de maatschappij ten grave. In een neogotische kerk, aan de hand van de katholieke liturgie, wordt tien dagen lang elke dag een andere waarde begraven. Met het werk markeert Verhoeven de onheilstijding zoals die wordt verwoord door sommige politici en cultuurpessimisten.

Vanaf 2012 verschuift het werk van Dries Verhoeven zich meer richting de beeldende kunst. Waar de theaterconventie uitgaat van de passieve bezoeker (de bezoeker blijft zitten op zijn stoel, tenzij hij zijn interesse verliest en wegloopt), gaat de museumconventie uit van de bewegende bezoeker (de bezoeker loopt verder naar de volgende zaal, tenzij hij geïnteresseerd raakt in een werk). Het levert volgens Verhoeven een actief denkende kijker op. Dit geldt in nog sterkere mate voor de voorbijganger op straat, in principe loopt hij door, tenzij een artistiek gebaar hem dusdanig interesseert of verwart dat hij vertraagt of zijn wandeling stilvalt.

In de mensententoonstelling Ceci n’est pas… (2013) worden uitzonderlijke mensen tentoongesteld in een glazen vitrine in het midden van de stad. Voorbijgangers zien zich geconfronteerd met dagelijks een andere “uitzondering op de regel”. In Homo Desperatus (2014), Verhoeven’s eerste solotentoonstelling, leven 70.000 mieren in de schaalmodellen van onze huidige menselijke catastrofes. ‘Via de mier’ kijkt de bezoeker naar de menselijke omgang met rampen. In Wanna play? (Liefde in tijden van Grindr) (2014) onderzoekt Verhoeven de veranderende aard van de liefde in een tijd waarin dating apps als Grindr en Tinder voorzien in ‘intimiteit on demand’. 10 dagen lang, 24/7 is zijn leven en zoektocht naar verbinding voor iedereen zichtbaar. Met de video-installatie Guilty Landscapes (2016) brengt Verhoeven de werkelijkheid van ongemakkelijke nieuwsbeelden gevaarlijk dichtbij. Hij stelt de vraag of een persoonlijke verbinding tussen kijker en de bekekene mogelijk is.

Het werk van Dries Verhoeven was te zien op festivals als de Wiener Festwochen, LIFT (Londen) en Festival Transamérique (Montreal) en onderscheiden met diverse prijzen waaronder de Mont Blanc Young Directors Award op de Salzburger Festspiele. Hij werkte o.a. voor HAU Hebbel am Ufer Berlijn, Battersea Arts Centre London en de Münchner Kammerspiele. Dries Verhoeven woont in Berlijn en Amsterdam. Zijn stichting A Room with a View wordt ondersteund door de Gemeente Utrecht en het Fonds Podiumkunsten.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

bibliografie

“Verhoeven masterfully displays the gap between the visible and the real: he displays, in front of the eyes of the spectators in an explicit and ‘live’ way, the artificiality of fear and that fear is nothing more than a product of ‘fiction’”. Mehmet Kerem Özel schreef een artikel getiteld ‘Dries Verhoeven’s theatrical world based on spectators’ experience’ voor het kunstmagazine Art Unlimited (oktober 2017).

lees het artikel (in het Engels)

Een van de gettoblasters uit Songs for Thomas Piketty kreeg een plek in het online magazine Non-Issue #51 (12-05-2017).

bekijk non-issue #51

‘Ontregeling is het doel’. Journaliste Evelyne Coussens interviewde Verhoeven voor de Vlaamse krant De Morgen (28-09-2016).

lees het interview

Dr. Sigrid Merx (Media en cultuur aan de Universiteit van Utrecht) onderzoekt hoe kunstenaars gebruik maken van de stad als podium. In een door Studium Generale georganiseerde lezing ‘Kunst ontregelt’, sprak Merx over hoe kunst ons op straat laat stilstaan en nadenken over de stad. Het werk van Verhoeven komt daarbij uitgebreid aan bod. Marloes ten Kate (programmamaker) schreef naar aanleiding van de lezing een blog met als titel ‘Confronterende kunst’ (september 2016).

lees het blog

bekijk de opname van de lezing

‘Een oproep om te twijfelen’. Lieneke Hulshof interviewde Verhoeven voor kunstblog Mister Motley (september 2016).

lees het interview

‘Kloof of verkramping. Naar een herijking van kunstopvatting en cultuurbeleid’. Marjo van Schaik schreef voor Boekman 107 (‘Kunst en de stad van de toekomst’) een bijdrage over hoe kunst en cultuur in de stad van de toekomst een relevante positie kunnen blijven innemen. Kunstenaars en hun verhouding ten aanzien van de bestaande infrastructuur en Songs for Thomas Piketty komen aan de orde (zomer 2016).

lees het artikel

‘Metropolis 2012-2015. Laboratory and festival for art and performance in urban space’ biedt een overzicht van het Metropolis Festival in Kopenhagen waar Ceci n’est pas.. in 2015 werd gepresenteerd. Verhoeven schreef een tekst over zijn motivatie achter het werk en onderzoekster en blogger Sofie Henningsen analyseerde het werk (mei 2016).

lees de bijdragen (p.134) (in het Engels)

‘Met of zonder die theaterstoelen’, Paul van der Steen interviewde Verhoeven en Casper Vandeputte in het kader van 65 jaar Toneelacademie Maastricht (maart 2016).

lees het artikel (p. 12)

‘Vroeger verplaatste ik een vaasje, nu het bankstel’, Wouter Hillaert interviewde Verhoeven voor De Standaard (07-11-2015).

lees het artikel

‘Ants Against the Apocalypse’, Agnese Čivle interviewde Verhoeven voor Arterritory.com (04-11-2015).

lees het interview (in het Engels)

‘Neue realitäten: Jahrbuch des Bundesverband Freie Darstellende Künste 2014/15’, Tobias Brenk (05-10-2015).

lees het stuk (in het Duits)

‘Verhoeven verplaatst de arena naar buiten’, Robbert van Heuven voor Theatermaker, themanummer Wat is scenografie?, p.30 – 33 (oktober 2015).

lees de analyse

‘The mirror of public space. Interview with Dries Verhoeven’, Liesbeth Groot Nibbelink. Dit is een gedeelte van het Skype-interview dat Groot Nibbelink had met Verhoeven in het voorjaar van 2015 (maart 2015).

Het volledige en geupdate interview verschijnt in Intermedial Performance and Politics in the Public Sphere, onder redactie van Katia Arfara, Aneta Mancewicz en Ralf Remshardt.

lees het interview (in het Engels)

‘Hedendaagse kunst in Nederlandse kerken, 1990-2015. Van Jan Dibbets tot Tinkebell’, Joost de Wal (red.), p.31 en p.118-119 (februari 2015).

lees de publicatie

‘Has art boxed itself into a corner?’, Stuart Jeffries voor The Guardian (09-02-2015).

lees het artikel (in het Engels)

‘Was macht das Theater, Dries Verhoeven?’, een gesprek van Dries Verhoeven met Anna Volkland in Theater der Zeit (november 2014).

lees the interview (in het Duits)

‘Nomade in Niemandsland’, Tim de Hullu voor AD/Utrechts Nieuwsblad (14-09-2013).

lees het interview

‘Blind zien’, Karin Veraart interviewt Verhoeven voor De Volkskrant (18-05-2012).

lees het interview

‘Dries Verhoeven the one-man band’, Anne Gonon voor Strada, p.46-48 (april 2012).

lees het artikel (in het Engels)

‘Partizipation der Blicke. Szenerien des Sehens und Gesehenwerdens in Theater und Performance’, Adam Czirak, transcript Verlag, Bielefeld (februari 2012).

bekijk de publicatie (in het Duits)

‘Bewegend denken’, een essay van Nienke Scholts in Etcetera #125, p.44 (juni 2011).

lees het essay

Simon van den Berg interviewde Dries voor het internationale Engelstalige tijdschrift Dutch Mountains van SICA (01-02-2010).

lees het interview (in het Engels)

‘Koop een kaartje voor de wereld’, Marijn van der Jagt voor Vrij Nederland (09-05-2009).

lees het artikel

‘De kracht van de menselijke maat’, een portret van Verhoeven als decorontwerper n.a.v. After Life, een opera van Michel van der Aa (2009).

lees het portret

Juryrapport VSCD MIMEPRIJS 2008 voor U bevindt zich hier en Niemandsland, p.18-19 (16-09-2008).

lees het juryrapport

‘Performing stories. Over het maakproces van Sporenonderzoek’, een interview met Verhoeven door Liesbeth Groot Nibbelink (01-02-2008).

lees het interview

‘Het geheim van de diversiteit. Kunst vieren, delen en beleven’, Bart Top, p.27 (november 2008).

bekijk de uitgave

Gesprek met theatervormgevers Ellen Windhorst en Dries Verhoeven door Marijn van der Jagt voor Zichtlijnen 99 (maart 2005).

lees het artikel

De Stichting Aanmoedigingsfonds voor de Kunsten reikte tot en met 2005 jaarlijks een aanmoedigingsprijs uit aan een jonge, talentvolle podiumkunstenaar, die werkzaam waren achter de schermen: de Wim Bary Perspectiefprijs. In 2004 kreeg Verhoeven deze prijs uitgereikt (17-10-2004).

lees het juryrapport

‘Bij toneel moet gevaar op de loer liggen’, Kester Freriks voor NRC Handelsblad (18-10-2004).

lees het artikel

artikelen van Dries Verhoeven

‘Alleen twijfel kan ons redden’, Dries Verhoeven (2017).

lees het artikel

‘Scratching where it hurts’ (‘Krabben waar het pijn doet’) | Works 2012 -2015, Dries Verhoeven (2016).

bekijk de publicatie (in het Nederlands en Engels); voor € 25 (exclusief verzendkosten) kun je het boek bestellen via pr@driesverhoeven.com

‘Tegen de ziekte van het vriendelijk comfort’, Dries Verhoeven voor het Utrechts Verbond op www.nieuws030.nl (04-09-2015).

lees de column

’80 cm away from you’, voorstellingen/performances 2002 – 2009, Dries Verhoeven (2009).

bekijk de publicatie (in het Nederlands en Engels)

‘Keinen applaus bitte. Theater als kollektive Erfahrung’, Dries Verhoeven in Theater der Zeit. Go West, Theater in Fladern und den Niederlanden (2009).

lees het artikel (in het Duits)

 

Kijk voor project-gerelateerde teksten bij Werk

audio and video

Ten tijde van de tentoonstelling van Homo Desperatus, nam Verhoeven een drietal video’s op waarin hij spreekt over de totstandkoming van Homo Desperatus, de wens om werk in een museale context te presenteren en over eerder werk (juni 2014).

verhoeven over de totstandkoming van Homo Desperatus
verhoeven over het museum en het theater
verhoeven over eerder werk

 

Kijk voor project-gerelateerde audio en video bij Werk